Zdrowie rolnika a czynniki organiczne – jak zmniejszyć ryzyko chorób.

Podczas wykonywania wielu prac produkcyjnych w gospodarstwie rolnym, obejmujących m.in. uprawę roślin, hodowlę zwierząt, magazynowanie pasz, zbóż i nawozów sztucznych oraz przetwórstwo surowców, do powietrza przedostają się duże ilości pyłu organicznego.
Pył organiczny to mieszanina, w której obok cząstek roślinnych i zwierzęcych znajdują 
się również części nieorganiczne (gleba), drobnoustroje (bakterie, promieniowce, grzyby pleśniowe) i produkty ich przemiany (endotoksyna, mykotoksyna). W pyłach rolniczych znajdują się także środki chemiczne wprowadzane do produkcji (nawozy sztuczne, pestycydy) 
oraz zanieczyszczenia środowiskowe.
Stopień narażenia rolników na pył organiczny jest duży, a z badań wynika, że głównym czynnikiem szkodliwym pyłów rolniczych są drobnoustroje takie jak: bakterie gram-ujemne wytwarzające endotoksyny, termofilne promieniowce, grzyby pleśniowe. Długotrwała ekspozycja na ww. pył może być przyczyną nie tylko chorób górnych i dolnych dróg oddechowych, ale także alergii, astmy oskrzelowej, chorób skóry, zapalenia spojówek, chorób zakaźnych i inwazyjnych oraz nowotworów. 
Dlatego bardzo istotne jest uświadomienie sobie zagrożenia oraz w przypadku pojawienia się niepokojących objawów, związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy wykonywaniem określonych prac związanych z narażeniem na pył, a chorobą.
Rolniku, jeżeli pracujesz w zapyleniu, postaraj się zmniejszyć narażenie na działanie pyłu!
    • Przy pracach, którym towarzyszy pył, stosuj półmaskę z filtrami przeciwpyłowymi 
lub maseczkę jednorazowego użytku, a także ochrony oczu – gogle, przyłbice itp.
    • Popraw wentylację w pomieszczeniach produkcyjnych przez stosowanie wydajnych wyciągów lub wentylatorów.
    • Ciągniki i maszyny samobieżne powinny posiadać pyłoszczelne i klimatyzowane kabiny.
    • Przestrzegaj bezwzględnie zasad przechowywania surowców np.: zbóż, siana, i innych produktów, w warunkach niskiej temperatury i wilgotności, przy dostępie powietrza, 
co zapobiegnie rozwojowi drobnoustrojów.
    • Wybierz metodę pracy, która nie generuje dużego zapylenia tzn. praca na mokro.
    • Korzystaj z mgły wodnej np.: podczas prac budowlanych w gospodarstwie rolnym.
    • Unikaj niepotrzebnego wzniecania pyłu. Zamiast miotły korzystaj z odkurzaczy z filtrami HEPA lub zamiatarek. Zawsze sprawdzaj stan filtrów tych urządzeń.
    • Czystość gospodarstwa rolnego, dezynfekcja i regularne sprzątanie oraz wietrzenie pomieszczeń pracy zmniejsza ryzyko choroby. 
    • Stosuj profesjonalną i dostosowaną do rodzaju prac w gospodarstwie rolnym odzież ochronną.
    • Zawsze kiedy nasilają się objawy chorobowe po wykonanej pracy zgłaszaj się do lekarza i dokładnie opowiedz historię pracy lub zdarzenia.
    • Wykonuj regularne badania lekarskie oferowane przez NFZ.

Ewelina Cierpikowska
Główny Specjalista
PT KRUS w Kamiennej Górze